Obično mislimo da su svi virusi štetni i da uzrokuju bolesti. Međutim, ne možemo reći da svi virusi imaju iste osobine.
Neki virusi mogu izazvati ozbiljne bolesti i imati veoma štetne posledice. S druge strane, postoje i virusi koji mogu pomoći u lečenju određenih bolesti. Takvi virusi nazivaju se fagi. U ovom tekstu ćemo se uglavnom baviti bakteriofazima.
Prirodni neprijatelj bakterija – bakteriofag
Kako se bakteriofagi ponašaju unutar ćelije?
Terapija bakteriofazima
Kako se bakteriofagi ponašaju unutar ćelije?
- Bakteriofag se povezuje s određenom bakterijom. Čim pronađe bakteriju koju može inficirati, odmah se za nju veže.
- Nakon toga počinje stvarati svoje proteinske molekule. Zatim svoj genetski materijal direktno prenosi u bakteriju za koju se vezao.
- Na taj način preuzima kontrolu nad bakterijom i omogućava stvaranje velikog broja novih faga.
- Na kraju procesa, novonastali fagi izlaze iz zaražene bakterije i šire se izvan inficiranog područja. Tako pomažu da se u problematičnom području postigne očekivani učinak.
Terapija bakteriofazima
Otprilike svaka 48 sata, skoro polovina bakterija na svetu nestaje pod delovanjem faga. Zbog toga se smatra da se fagi mogu koristiti i kao način lečenja. Pa šta su zapravo fagi? Riječ bakteriofag potiče iz starogrčkog jezika, a često se koristi i kraći naziv fag. Jednostavno rečeno, to je vrsta virusa koji napada i inficira bakterije. Ovaj virus se uglavnom sastoji od proteina i genetskog materijala
Taj genetski materijal može biti DNA ili RNA. Fagi su veoma mali i mogu ući u unutrašnjost ćelije. Imaju delove kao što su glava, vrat i rep. Mogu se naći svuda gdje postoje bakterije. Prisustni su na različitim mestima, od creva životinja pa sve do tla. Čak se smatra da su među najbrojnijim organizmima na svetu. Kada uđu u bakteriju, razgrađuju je i za kratko vreme uništavaju. Opstanak faga zavisi od prisustva žive ćelije. Oni deluju samo na bakterije. Zbog toga uglavnom ne izazivaju određene neželjene efekte kod ljudi.
Proces bakteriofaga unutar ćelije odvija se na sledeći način:
Fagi zapravo nisu živa bića i potrebne su im bakterije da bi mogli nastaviti svoj životni ciklus. Sam naziv znači „onaj koji jede bakterije“. Fagi imaju potencijal da se koriste kao antibakterijska terapija protiv bakterijskih infekcija.
Danas često čujemo za pojam rezistencije na antibiotike. Mnogi od nas svesni su postojanja bakterija koje pokazuju snažnu otpornost na antibiotike. Sve veći broj bakterija više ne reaguje na antibiotike koji se koriste za lečenje infekcija. Ako se otpornost bakterija na ove lekove nastavi povećavati, u budućnosti bi mogla predstavljati ozbiljan zdravstveni problem i otežati lečenje mnogih infekcija.
Taj je trend potaknuo potragu za novim metodama lečenja. Upravo su zbog toga bakteriofagi u posljednje vreme stekli posebnu važnost u medicinskom svetu. Što je, dakle, točno lečenje bakteriofagima – odnosno terapija bakteriofagima?
Ova terapija podrazumijeva primenu faga protiv bakterija koje izazivaju infekciju. U poslednje vreme sve je više slučajeva u kojima se bakteriofagi koriste kao alternativa antibioticima. Fagi imaju nekoliko prednosti u odnosu na antibiotike. Na primer, ne uništavaju korisne bakterije kao što to antibiotici mogu učiniti.
Fagi dolaze do mjesta gdje su potrebni i tamo se mogu razmnožavati. Kako otpornost bakterija na antibiotike sve više raste, interes za terapiju fagima povećava se širom sveta. Za više detaljnih informacija o ovoj temi možete nas kontaktirati. Želimo vam mnogo zdravlja.